De grafsteen van pastoor De Jong is geplaatst

We zijn blij dat in de week voor Allerzielen de grafsteen van pastoor De Jong is geplaatst. We vragen u vriendelijk om er een mooie plek van te houden door niets óp de steen te zetten of de steen zelf schoon te maken. Grafkaarsen die omvallen geven onmogelijke vlekken, net als roest uit vaasjes of voorwerpen. Mocht u toch iets achter willen laten bij het graf, doe dit dan vóór of naast de steen, maar niet er bovenop. We willen graag dat deze steen zo lang mogelijk een mooie plek blijft.

De familie Alatoe is door het parochiebestuur gevraagd om het graf schoon te houden. Ziet u toch dat de steen vuil is of vlekken heeft? Maak hem dan alstublieft niet zelf schoon maar geef het door aan Anton of Maureen Alatoe of het parochiebestuur, het gebruik van schoonmaakmiddel kan de steen namelijk beschadigen. Zo blijft de steen zo lang mogelijk mooi.

Gemaakt met hart en handen

De steen is gemaakt door Minke van der Meer, parochiaan en steenhouwer bij een steenhouwerij in Utrecht. Samen met haar collega heeft zij de letters met de hand in de steen gehakt.

Mijn naam is Minke van der Meer. Ik ben 36 jaar en woon in Ameide. Ik ben geboren en getogen rooms-katholiek en probeer dat in mijn leven vorm te geven. Als kind kwam ik in de parochie van Leerdam, nu ben ik vooral in de kerk van Vianen te vinden. De laatste tijd zit ik ook af en toe in de Mis van 11.00 uur in Gorinchem, want mijn wekker en ik zijn meestal niet de beste vrienden.

Tijdens een periode van burn-out bij mijn toenmalige werkgever werd ik vrijwillig beheerder van een gesloten begraafplaats: de RK begraafplaats St. Barbara in Leerdam. Tijdens het grasmaaien kwam ik steeds stenen tegen die wel een doekje konden gebruiken. Omdat er soms geen contact meer is met nabestaanden, besloot ik sommige graven zelf op te knappen, te beginnen met een aantal kindergraven. Om dat goed te doen, vroeg ik steeds advies aan een steenhouwerij. Na een paar keer aankloppen vroeg ik of ik daar mijn re-integratie mocht starten. Dat mocht, en zo kwam ik met veel plezier in aanraking met steeds meer kanten van het vak.

Mijn hoofd deed het in die tijd niet zo goed: razende gedachten en steeds een gevoel van chaos. Ik ontdekte dat ik het beste werk kon doen waarbij ik met mijn handen bezig ben. Steenhouwen geeft precies de juiste balans tussen hoofd en handen. Ik ben fysiek bezig, maar moet er mijn hoofd goed bij houden, want een foutje is zo gemaakt. Voor mijn herstel was het een perfecte stap, die ik een paar jaar geleden nooit had verwacht. Na een korte carrière in de zorg geeft het me ook veel zingeving. Een grafsteen kan echt een ‘sluitstuk’ zijn van een periode van rouw, ook als het verdriet blijft. Als ik het verhaal van de persoon of de familie ken, voelt het als een eer om aan zo’n laatste gedenkteken mee te werken.

Dat ik gevraagd werd om mee te werken aan de grafsteen van pastoor De Jong, raakt me diep. Bij de graven van priesters komen voor mij veel dingen samen. Zij hebben hun leven gegeven voor de Kerk, en ik mag meewerken aan de rustplaats van hun lichaam. Ik word zelf getroost en gesterkt door stenen waarin het geloof zichtbaar is. Dan voelt de dood niet als een einde, maar wordt er een Hoop uitgesproken die groter is dan leven en dood. In een maatschappij waarin alles maakbaar en te regelen lijkt, houdt ons leven op een gegeven moment toch op. Dan rest ons niets anders dan alles in Zijn handen te leggen, in het volle vertrouwen dat er leven is na de dood.

Een bijzonder ontwerp

Over het ontwerp hebben we samen met enkele bestuursleden gesproken. Het bestuur koos voor een ontwerp waarin verschillende aspecten van ons geloof terugkomen. Bovenaan staat het Chi-Rho-teken, het Christusmonogram dat vaak bij priesters wordt gebruikt: wanneer zij de Mis voorgaan, treden zij op namens Christus, in persona Christi. Bij zijn geboorte- en sterfdatum staan de Alfa en de Omega, zodat zijn hele leven omvat wordt door Christus als begin en einde. Onderaan staan de kelk en de hostie, als teken van het Misoffer dat hij zo vaak heeft opgedragen in de parochies waar hij werkte. Dat raakte me bijzonder, omdat bij zijn uitvaart en daarna in de gemeenschapsruimte een foto van pastoor De Jong stond waarop hij juist de hostie en de kelk omhooghoudt.

De steen is gemaakt van Belgisch hardsteen, de steensoort die van oudsher veel in Nederland werd gebruikt, zeker voordat het ‘gemakkelijk’ werd om een steen uit Azië, Afrika of Zuid-Amerika te bestellen. Hij leent zich heel goed om in te hakken. We hebben gekozen voor het oude ambacht van verheven letters: we hakken alles weg behalve de letters zelf, zodat ze als het ware óp de steen liggen. Dat geeft veel schaduwwerking, en omdat de letters veel dieper zijn dan gezandstraalde letters, blijven ze ook zonder verf goed zichtbaar.

Persoonlijk houd ik erg van Belgisch hardsteen. Je ziet nog hóé de steen in miljoenen jaren is gevormd, uit kalkslib en fossielen van zeelelies, koralen en schelpdieren uit een ondiepe zee. Vaak zijn er nog stukjes fossiel te zien. De steen spreekt een soort ‘leven’ uit. Hij verweert heel langzaam: de kalk gaat als eerste, waardoor de fossieltjes juist beter zichtbaar worden. Zo leeft de steen mee met de tijd en blijft hij niet stilstaan bij de dood. Maar wees niet bang: zo’n steen gaat gerust honderden jaren mee.

Ik vind het heerlijk om in het steen te mogen hakken. In landen als Duitsland is er nog een sterke traditie van handgehakte letters, maar in Nederland wordt vaak eerst naar de kosten gekeken. Bovendien heb je een steenhouwerij nodig met hakkers in dienst, en dat is geen vanzelfsprekendheid meer. Het is een ambacht waar zorg uit spreekt, een beetje zoals een handgeschreven brief op mooi briefpapier tegenover een appje. Het is ook zwaar en tijdrovend werk; hakkers kunnen niet urenlang achter elkaar doorgaan. Daarom ben ik blij dat ik het inmiddels zelf heb geleerd. Zo kon ik mijn collega aflossen en werkten we tegelijk aan deze steen. Ik ben blij met élke aanvraag voor handgehakte letters, en het is extra bijzonder om mee te werken aan een steen voor iemand wiens geloof ook na zijn dood mag worden uitgedragen.

Ik ben dankbaar dat ik aan deze steen mocht meewerken. Help mee om er een mooie plek van te houden door niets óp de steen te zetten of de steen zelf schoon te maken. Mocht u toch iets achter willen laten bij het graf, doe dit dan vóór of naast de steen, maar niet er bovenop. Omvallende grafkaarsen en roest van vaasjes of andere voorwerpen geven vlekken die vaak niet meer te verwijderen zijn. We willen graag dat deze steen zo lang mogelijk een mooie plek blijft. En als u vragen heeft: spreek me gerust eens aan na een Mis!